Türkiye’de milyonlarca araç sahibini ilgilendiren araç muayene sisteminde son yılların en kapsamlı dönüşümü için geri sayım başladı. 15 Ağustos 2027’den itibaren araç muayene hizmetlerini TURKA üstlenecek. Yeni dönemde yapay zekâ destekli görüntü işleme, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm sistemleri, gelişmiş sensörler ve robotik teknolojiler kullanılacak.
Ancak değişiklik yalnızca “muayeneye yapay zekâ geliyor” başlığından ibaret değil.
İstasyon sayısının artırılması, sürecin daha fazla otomasyona bağlanması, araç sahibinin muayeneyi dijital olarak takip edebilmesi, elektrikli araçlara özel kontroller ve kartla ödemelerde komisyonun kaldırılması gibi çok sayıda yenilik hazırlanıyor.
Peki yeni sistem tam olarak nasıl çalışacak? Yapay zekâ araçta neyi kontrol edecek? Muayeneden geçmek zorlaşacak mı? TÜVTÜRK dönemi ne zaman sona erecek?
İşte Türkiye’de araç muayenesinde başlayacak yeni dönemle ilgili şu ana kadar açıklanan tüm detaylar.
Araç muayenesinde yeni dönem ne zaman başlayacak?
Takvimdeki en önemli tarih:
15 Ağustos 2027.
Türkiye’de 2007’den beri devam eden mevcut araç muayene imtiyaz dönemi bu tarihte sona erecek. Ardından 2027-2047 arasındaki 20 yıllık ikinci dönem başlayacak ve araç muayene hizmetlerini MOI Ortak Girişim Grubu tarafından kurulan TURKA Araç Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim AŞ yürütecek.
Yeni dönem için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve TURKA arasındaki imtiyaz sözleşmeleri 30 Temmuz 2026’da imzalandı.
İhale sonucunda iki bölge için toplam 1,72 milyar dolarlık imtiyaz bedeline ulaşıldı. Yeni araç muayene altyapısına yönelik toplam yatırım programının ise yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde olması planlanıyor.
Yapay zekâ araç muayenesinde nasıl kullanılacak?
Yeni dönemin en dikkat çekici tarafı otomasyon olacak.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından açıklanan sisteme göre yeni nesil istasyonlarda;
- yapay zekâ destekli görüntü işleme,
- yüksek çözünürlüklü kameralar,
- lazer ölçüm teknolojileri,
- gelişmiş sensörler,
- robotik sistemler,
- otomatik plaka tanıma,
- elektronik boyut ölçüm sistemleri
kullanılacak. İlerleyen süreçte OBD cihazlarının da muayene altyapısına dahil edilmesi planlanıyor.
Buradaki temel amaç, teknisyenin yaptığı tüm kontrolleri ortadan kaldırmak değil; mümkün olan kontrolleri ölçülebilir ve kayıt altına alınabilir hale getirerek insan faktörünü ve yoruma açık alanları azaltmak.
Bakan Abdulkadir Uraloğlu da yeni sistemi anlatırken insan faktörünün mümkün olduğu kadar minimize edilmesinin hedeflendiğini ve muayene aşamalarının ekranlardan takip edilebileceğini belirtti.
Aracın adeta “MR’ı” çekilecek
Yeni sistemin nasıl çalışacağını gösteren ilk örnek merkez Ağustos 2026’da İstanbul’da tanıtıldı.
Buradaki uygulamalarda araçlar üzerinde;
araç altı tarama, karoser görüntüleme, lastik kontrolü, fren testi, süspansiyon testi ve dijital ölçüm gibi işlemler gerçekleştirildi.
Çok noktalı kameralar aracın farklı bölgelerini görüntülerken yapay zekâ destekli yazılımlar elde edilen görüntülerin analizinde kullanılabilecek.
Lazer ve sensör sistemleri de fiziksel ölçümlerin daha standart biçimde gerçekleştirilmesini sağlayacak.
Bunun muhtemel avantajlarından biri, aynı kusurun farklı istasyonlarda farklı yorumlanması ihtimalinin azaltılması.
Yapay zekâ araçta hangi kusurları tespit edecek?
Şu anda bütün kusurların hangi algoritmayla ve hangi eşik değerlerle değerlendirileceğini gösteren nihai teknik muayene prosedürü kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmış değil.
Bu nedenle “yapay zekâ şu parçayı otomatik olarak ağır kusur sayacak” gibi kesin yorumlar yapmak için erken.
Ancak tanıtılan altyapıya bakıldığında sistemin özellikle görüntü ve ölçüm gerektiren alanlarda kullanılacağı görülüyor.
Örneğin;
- araç altının görüntülenmesi,
- gövde ve karoser kontrolleri,
- plaka ve araç kimliğinin doğrulanması,
- araç ölçülerinin kontrolü,
- lastiklerin görüntülenmesi,
- bazı fiziksel deformasyonların belirlenmesi
gibi işlemlerde kamera, sensör ve yapay zekâ desteği devreye girebilecek.
Fren, süspansiyon ve benzeri mekanik testlerde ise ölçüm cihazlarının ürettiği veriler merkezi sistemle bütünleşecek.
Kısacası yeni modelin amacı sadece “bir yapay zekâ kameraya bakıp aracı geçiriyor veya bırakıyor” şeklinde bir sistem kurmak değil.
Muayenenin mümkün olduğunca ölçülebilir, kayıt altına alınabilir ve standart hale getirilmesi hedefleniyor.
Muayene istasyonuna girişten itibaren sistem değişecek
Yeni dönemde dijital süreç aracın istasyona girişinde başlayacak.
Açıklanan modele göre araç istasyona geldiğinde otomatik plaka tanıma sistemi devreye girecek.
Ardından muayenenin farklı aşamaları otomasyon sistemi içerisinde yürütülecek. Araç sahipleri de aracın hangi muayene aşamasında olduğunu dijital olarak görebilecek.
Bu özellik özellikle yoğun istasyonlarda önemli olabilir.
Bugün birçok araç sahibi aracını teslim ettikten sonra işlemin hangi aşamada olduğunu takip etmekte zorlanabiliyor.
Yeni sistemde ise hedef, muayene sürecinin daha şeffaf olması.
Muayene sonucu dijital ortamdan görülebilecek
Yeni sistemde yalnızca muayenenin kendisi değil, kullanıcı deneyimi de dijitalleştiriliyor.
TURKA’nın tanıttığı modelde araç sahibinin;
muayenenin hangi aşamada olduğunu anlık olarak takip edebilmesi ve sonuçlarına dijital ortamdan ulaşabilmesi hedefleniyor.
Şirket daha önce yaptığı açıklamalarda kağıtsız süreçleri artırmayı da hedeflediğini duyurmuştu.
Bununla birlikte resmi belge ve raporların hangi kanallardan sunulacağı, e-Devlet entegrasyonunun kapsamı gibi ayrıntıların uygulama tarihi yaklaştıkça netleşmesi bekleniyor.
Türkiye genelinde istasyon sayısı artacak
Yeni dönemin araç sahiplerini doğrudan ilgilendiren önemli değişikliklerinden biri de istasyon sayısı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre mevcut sistemde;
219 sabit + 102 seyyar olmak üzere toplam 321 noktada hizmet veriliyor.
Yeni dönemde ise sayı;
249 sabit + 103 seyyar olmak üzere toplam 352 istasyona çıkarılacak.
Yani toplam hizmet noktası sayısında 31 istasyonluk artış öngörülüyor.
Büyükşehirlerde ihtiyaç duyulan yerlerde sekiz kanala kadar çıkabilen daha büyük muayene istasyonları kurulması da planlanıyor.
Mobil muayene istasyonları devam edecek
Sabit istasyonların olmadığı veya ulaşımın zor olduğu bölgelerde mobil araç muayene istasyonları önemini koruyacak.
Resmi planda 103 seyyar istasyon bulunuyor.
TURKA ise geçmiş açıklamalarında ihtiyaç ve Bakanlık değerlendirmeleri doğrultusunda mobil kapasiteyi ilerleyen yıllarda daha da artırabilecek bir yapı planladığını belirtmişti.
Bu özellikle küçük yerleşim yerleri açısından önemli.
Bekleme süreleri azalacak mı?
Yeni sistemin en iddialı hedeflerinden biri bu.
TURKA, daha fazla muayene hattı ve daha yoğun otomasyon kullanarak randevu ve istasyon bekleme sürelerini azaltmayı hedefliyor.
Şirketin uluslararası ortağı Opus’un CEO’su Lothar Geilen, Mart 2026’da yaptığı açıklamada özellikle uzun süren ağır vasıta muayenelerinde yaklaşık 45 dakikayı bulan işlem sürelerinin 20 dakika seviyelerine kadar indirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Ancak bunu bugün itibarıyla kesinleşmiş bir “20 dakikalık muayene garantisi” olarak görmek doğru değil.
Bu bir operasyon hedefi.
Gerçek süre; araç türü, istasyon yoğunluğu, muayene sonucu ve tekrar kontrolü gibi birçok faktöre bağlı olacak.
İstanbul’daki yeni nesil muayene merkezi nasıl?
Yeni sistemin ilk somut örneği İstanbul Arnavutköy Yeşilbayır Mahallesi’nde kuruldu.
Merkez yaklaşık 2 bin 500 metrekare kapalı alana sahip.
Tesiste;
3 binek araç ve 2 ağır vasıta olmak üzere toplam 5 muayene kanalı bulunuyor.
Merkez, yeni sistem Türkiye çapında başlamadan önce bir nevi test laboratuvarı görevi görecek.
Teknolojiler, ekipmanlar, yazılımlar ve operasyon modeli burada gerçek araçlarla denenerek geliştirilecek.
Aynı zamanda eğitim ve Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılması planlanıyor.
Elektrikli otomobiller için özel muayene geliyor
Türkiye’de elektrikli otomobil sayısının hızla artması araç muayenesinin de değişmesini gerektiriyor.
Çünkü bir elektrikli otomobilde egzoz sistemi veya klasik içten yanmalı motor bulunmasa da yüksek voltajlı elektrik sistemi ve batarya paketi gibi tamamen farklı güvenlik noktaları mevcut.
TURKA yeni dönemde elektrikli araçlara yönelik;
yüksek voltaj güvenliği, batarya bütünlüğü ve yazılım kontrollerini kapsayan yeni bir muayene yaklaşımı geliştirmeyi hedeflediğini açıkladı.
Burada da önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.
Bu başlıklar şirketin yeni dönem için açıkladığı teknolojik hedefler. Hangi kontrollerin zorunlu muayene standardına hangi tarihte ve hangi kriterlerle ekleneceği ilgili mevzuat ve teknik düzenlemelerle kesinleşecek.
OBD kontrolü de gündemde
Otomobiller artık mekanik olduğu kadar elektronik cihazlar.
Modern bir otomobilde onlarca elektronik kontrol ünitesi ve yüzlerce sensör bulunabiliyor.
Bu nedenle yeni dönemde OBD, yani araç üzeri teşhis sistemlerinden yararlanılması da planlanıyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, OBD cihazlarının ilerleyen süreçte araç muayene sistemine dahil edilmesinin planlandığını açıkladı.
Bu sistem teorik olarak aracın elektronik kontrol ünitelerinde kayıtlı bazı arıza ve sistem bilgilerine erişilmesine imkan sağlayabilir.
Ancak OBD üzerinden hangi verilerin kontrol edileceği henüz ayrıntılı biçimde açıklanmış değil.
Kredi kartı komisyonu kalkıyor
Araç sahiplerini doğrudan ilgilendiren en somut değişikliklerden biri ödeme tarafında.
15 Ağustos 2027’den itibaren başlayacak yeni imtiyaz döneminde araç muayene ücretinin kredi veya banka kartıyla ödenmesi durumunda kart komisyonu araç sahibine yansıtılmayacak.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bunun ihale şartları arasına konulduğunu açıkladı.
Başka bir ifadeyle kartla ödeme yapılması nedeniyle tüketicinin ayrıca komisyon ödememesi hedefleniyor.
Nakit ödeme seçeneği de devam edecek.
Araç muayene ücreti düşecek mi?
Burada sık karıştırılabilecek bir konu var.
Kredi kartı komisyonunun kaldırılması, araç muayene ücretinin kaldırılması veya düşürülmesi anlamına gelmiyor.
Yeni dönemin muayene ücret tarifesinin 2027’de hangi seviyede olacağı bugünden belli değil.
Dolayısıyla;
“Yeni sistem geldi, muayene ucuzlayacak”
şeklinde bir sonuç çıkarmak doğru olmaz.
Kesin olarak açıklanan konu, kartla ödeme yapılması halinde ilgili komisyon maliyetinin kullanıcıya ayrıca yansıtılmaması.
Yapay zekâ yüzünden muayeneden geçmek zorlaşacak mı?
Araç sahiplerinin muhtemelen en fazla merak edeceği soru bu olacak.
Şu aşamada “muayene zorlaşacak” veya “kolaylaşacak” demek için yeterli veri yok.
Çünkü araçların hafif kusur, ağır kusur veya emniyetsiz olarak değerlendirilmesinde esas olan teknik mevzuat.
Yapay zekâ ve otomasyonun temel etkisi, mevcut kontrollerin daha standart, tekrarlanabilir ve kayıtlı biçimde yapılması olacak.
Bu nedenle bakımsız bir araç açısından teknolojinin artması bazı kusurların gözden kaçma ihtimalini azaltabilir.
Ancak bakımlı ve mevzuata uygun bir araç sahibi açısından sistemin amacı ek kusur yaratmak değil, değerlendirmeyi daha objektif hale getirmek.
Muayeneyi tamamen yapay zekâ mı yapacak?
Hayır, bugün açıklanan model bu şekilde yorumlanmamalı.
Yeni dönemde insan faktörünün azaltılması ve birçok işlemin otomatik hale getirilmesi hedefleniyor. Ancak bu, 15 Ağustos 2027’den itibaren istasyonlarda hiç teknisyen olmayacağı veya bütün kararların bağımsız biçimde bir yapay zekâ tarafından verileceği anlamına gelmiyor.
TURKA ayrıca mevcut iş gücünün korunmasını ve çalışanların yeni teknolojilere yönelik eğitimlerden geçirilmesini planladığını açıkladı.
Daha doğru ifade şu:
Teknisyen destekli mevcut sistemden, otomasyon ve veri kullanımının çok daha yoğun olduğu bir sisteme geçilecek.
Muayene periyotları değişiyor mu?
Şu ana kadar açıklanan yeni dönem kapsamında özel otomobillerin, ticari araçların veya motosikletlerin mevcut muayene periyotlarının yapay zekâ sistemi nedeniyle değişeceğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Yeni sözleşmenin odağında istasyonların işletilmesi, teknolojik altyapı, kapasite ve kullanıcı deneyimi bulunuyor.
Bu nedenle araç sahiplerinin bugün geçerli olan muayene tarihlerine göre hareket etmeye devam etmesi gerekiyor.
Motosiklet sahipleri için de değişiklik planlanıyor
Yeni sistem yalnızca otomobilleri kapsamıyor.
TURKA daha önce yaptığı açıklamalarda motosikletlere özel muayene istasyonlarının sayısını artırmayı ve motosiklet kullanıcılarının muayene sürecini kolaylaştırmayı hedeflediğini duyurdu.
Ağır ticari araçlar ve diğer araç sınıfları da yeni altyapının kapsamı içerisinde olacak.
Neden böyle büyük bir değişiklik yapılıyor?
Türkiye’deki araç parkı artık 2007’deki seviyesinin çok üzerinde.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de 2002’de yaklaşık 8,5 milyon araç bulunurken bugün yollardaki araç sayısı yaklaşık 34,5 milyona ulaşmış durumda.
Mevcut özel sektör araç muayene döneminde yaklaşık 19 yılda, yaklaşık 50 milyonu tekrar olmak üzere 210 milyonun üzerinde muayene işlemi gerçekleştirildi.
TURKA’nın verdiği bilgilere göre Türkiye’de yıllık ilk muayene hacmi yaklaşık 13,5 milyon, tekrarlarla birlikte toplam işlem sayısı ise 16 milyon civarında.
Bu büyüklük, daha fazla istasyon ve daha yüksek otomasyon ihtiyacının temel gerekçelerinden biri.
Mevcut TÜVTÜRK istasyonları ne olacak?
Mevcut imtiyaz dönemi 15 Ağustos 2027’ye kadar devam ediyor.
Bu tarihe kadar araç sahipleri mevcut araç muayene sistemi üzerinden işlemlerini yaptırmaya devam edecek.
Yeni dönemin başlamasıyla birlikte hizmeti TURKA üstlenecek.
Yeni istasyonların kurulum süreçlerinin ise şimdiden başladığı açıklandı.
Dolayısıyla 2027 Ağustos’una kadar muayenesi gelen bir sürücünün “yeni sistem başlayacak” diye muayenesini ertelemesi söz konusu değil.
Aracın mevcut yasal muayene tarihi geçerli olmaya devam ediyor.
Yeni sistem araç sahiplerine ne kazandırabilir?
Planlanan sistem vaat edildiği şekilde uygulanabilirse araç sahibi açısından en önemli değişiklikler şunlar olacak:
- Daha fazla sabit ve mobil istasyon,
- daha düşük bekleme süreleri,
- muayene aşamasının anlık takip edilebilmesi,
- daha fazla otomatik ölçüm,
- araç kusurlarında daha standart değerlendirme,
- dijital sonuç ve takip altyapısı,
- elektrikli araçlara uygun yeni kontrol teknolojileri,
- kartla ödeme sırasında ilave komisyon alınmaması.
Ancak bunların önemli bölümü 15 Ağustos 2027’de başlayacak yeni dönem için hedeflenen uygulamalar.
Sistemin günlük kullanımda ne kadar hızlı ve sorunsuz çalışacağını görmek için gerçek operasyonun başlamasını beklemek gerekecek.
SEZCAR değerlendirmesi: Asıl devrim yapay zekâdan çok “ölçülebilir muayene” olabilir
Yeni sistem doğal olarak “araç muayenesine yapay zekâ geliyor” başlığıyla dikkat çekiyor.
Fakat teknolojik dönüşümün daha önemli kısmı yapay zekânın kendisinden ziyade ölçüm, görüntüleme ve kayıt sistemlerinin tek bir dijital altyapıda birleşmesi olabilir.
Araç altının kameralarla kaydedilmesi, ölçümlerin lazer ve sensörlerle yapılması, plakadan başlayarak bütün sürecin dijital olarak takip edilmesi ve muayene aşamalarının merkezi biçimde kayıt altına alınması; uzun vadede istasyonlar arasındaki değerlendirme farklarını azaltabilir.
Öte yandan sistemin başarısını yalnızca kullanılan teknolojinin seviyesi belirlemeyecek.
Randevu kapasitesi, personel eğitimi, ekipman kalibrasyonu, yazılım altyapısının kesintisiz çalışması ve vatandaşın itiraz süreçlerinin ne kadar şeffaf yönetileceği de en az yapay zekâ kadar önemli olacak.
15 Ağustos 2027’den itibaren Türkiye’de araç muayenesinde gerçekten yeni bir dönem başlayacak.
Ancak yeni sistemin sürücüler açısından ne kadar başarılı olduğunu belirleyecek asıl kriter şu olacak:
Daha hızlı, daha objektif ve daha öngörülebilir bir muayene deneyimi gerçekten sağlanabilecek mi?
Bunun cevabını uygulama başladıktan sonra göreceğiz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yapay zekâ destekli araç muayenesi ne zaman başlayacak?
Yeni araç muayene dönemi 15 Ağustos 2027 tarihinde başlayacak. TURKA, 2027-2047 döneminde hizmetleri yürütecek.
TÜVTÜRK ne zaman sona eriyor?
Mevcut araç muayene imtiyaz dönemi 15 Ağustos 2027’de sona erecek. Bu tarihe kadar mevcut sistem devam edecek.
Araç muayenesini artık yapay zekâ mı yapacak?
Yapay zekâ; görüntü işleme, kamera ve diğer otomasyon sistemlerini destekleyecek. İnsan faktörünün azaltılması hedefleniyor ancak tüm muayenenin bağımsız biçimde yalnızca yapay zekâ tarafından yapılacağı açıklanmış değil.
Yeni sistemde kaç araç muayene istasyonu olacak?
Planlanan yapı 249 sabit ve 103 seyyar olmak üzere toplam 352 istasyon.
Kredi kartıyla araç muayenesinde komisyon alınacak mı?
15 Ağustos 2027’de başlayacak yeni dönemde kredi ve banka kartı ödemelerinde komisyonun araç sahibine yansıtılmayacağı açıklandı.
Elektrikli otomobiller nasıl muayene edilecek?
TURKA, elektrikli otomobiller için yüksek voltaj güvenliği, batarya bütünlüğü ve yazılım kontrollerini kapsayan yeni teknolojiler üzerinde çalışıyor. Nihai zorunlu kontrol kriterlerinin mevzuatla netleşmesi gerekecek.
Yapay zekâ muayeneden geçmeyi zorlaştıracak mı?
Buna ilişkin resmi bir açıklama yok. Yeni teknolojinin amacı kusur kriterlerini değiştirmekten çok ölçümleri ve değerlendirmeleri daha standart hale getirmek.
Araç muayene ücretleri düşecek mi?
2027 ücret tarifesi henüz açıklanmadı. Kesinleşen yenilik, kartlı ödeme komisyonunun kullanıcıya ayrıca yansıtılmayacak olması.
