Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından duyurulan Milli Enerji 2040 stratejisi, Türkiye’nin gelecek iki dekattaki enerji politikasını şekillendirecek kapsamlı hedefleri içeriyor. Ülkenin enerji sistemini kökten dönüştürmeyi amaçlayan plan çerçevesinde, 2040 yılına kadar toplam 500 milyar dolarlık yatırım yapılması ve doğrudan 108 bin yeni istihdam oluşturulması öngörülüyor. Dönüşüm hamlesiyle birlikte enerjide dışa bağımlılığın kademeli olarak azaltılması ve yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güçteki payının yüzde 77 seviyesine yükseltilmesi amaçlanıyor.
Rüzgar ve Güneşte 175 GW Kapasite Hedefleniyor
Yeni enerji planının merkezinde temiz enerji kaynakları yer alıyor. Haliçte 26 GW olan güneş enerjisi kurulu gücünün 112 GW’a, 15 GW seviyesindeki rüzgar enerjisi kapasitesinin ise 63 GW’a yükseltilmesi planlanıyor. Böylece yeşil enerjide toplam 175 GW’lık bir büyüklüğe ulaşılacak ve bu süreç için yaklaşık 100 milyar dolarlık bütçe ayrılacak.
Yenilenebilir kaynak stratejisinin dikkat çeken unsurlarından biri de deniz üstü rüzgar santralleri oldu. 2040’a kadar 6 GW deniz üstü rüzgar gücüne ulaşılması hedeflenirken, bu alandaki ilk YEKA ihale yarışmasının 2027 yılının Nisan ayında yapılması planlanıyor. Ayrıca rüzgar türbini imalatında kritik önem taşıyan yerli kalıcı mıknatıs üretimi gibi adımlarla sanayi altyapısının da desteklenmesi öngörülüyor.
20 Milyon Elektrikli Araç ve 1,5 Milyon Şarj Soketi
Ulaşım sektöründeki dönüşüm doğrultusunda, 2040 yılında ülkedeki toplam 41 milyonluk araç stokunun yaklaşık yarısını elektrikli modellerin oluşturacağı tahmin ediliyor. Bu kapsamda 20 milyon elektrikli aracın ihtiyacını karşılayabilmek adına 28 milyar dolarlık şarj altyapısı yatırımı hedefleniyor.
- Ev ve iş yeri şarj üniteleri: 1 milyon soket
- Ticari ve kamusal şarj istasyonları: 500 bin soket
- Elektrikleşme oranı: Ulaştırma sektöründe yüzde 1’in altından yüzde 24’e çıkarılacak.
Şebeke Altyapısına 116 Milyar Dolar Yatırım
Türkiye’nin elektrik talebinin 2025’teki 365 TWh seviyesinden 2040 yılında 680 TWh’a yükseleceği öngörülüyor. Artan tüketim gereksinimini sorunsuz karşılayabilmek adına iletim ve dağıtım hatlarına toplam 116 milyar dolar yatırılacak. İletim şebekesine 36 milyar dolar, dağıtım ağlarına ise 80 milyar dolar ayrılacak.
Sistemdeki dalgalanmaları ve arz esnekliğini yönetmek amacıyla 140 GWh batarya depolama kapasitesi ile 6 GW pompaj depolamalı hidroelektrik santral (HES) projesi devreye alınacak. İletim hatlarının kapasitesi artırılarak uluslararası enterkonneksiyon kapasitesi de 15 GW düzeyine ulaştırılacak.
Nükleer Enerjide 10 GW ve Yerli Üretim Hamlesi
Nükleer güç kapasitesinde 2040 hedefi 10 GW olarak belirlendi. Akkuyu Santrali’nin 4,8 GW’lık gücüne ek olarak Sinop, Trakya ve küçük modüler reaktör (SMR) projeleriyle kapasitenin artırılması amaçlanıyor. 2040 yılında ülke elektriğinin yüzde 11’inin nükleer kaynaklardan elde edilmesi bekleniyor. 2050 yılı nükleer vizyonu ise 20 GW olarak açıklandı.
Petrol ve doğal gaz tarafında ise Karadeniz üretiminin artırılmasıyla yerli gaz kullanımının yaygınlaştırılması ve Ceyhan’ın bölgesel bir ticaret merkezine dönüştürülerek depolama kapasitesinin 50 milyon varile çıkarılması planlar arasında yer alıyor. Ayrıca TEİAŞ, TPAO, BOTAŞ ve EÜAŞ gibi kamu enerji devlerinin toplamda 210 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirmesi ve finansman imkanlarını esnetmek amacıyla kamu çoğunluğu korunarak halka arz süreçlerinin değerlendirilmesi hedefleniyor.
