Türkiye’de araç parkının yaş ortalamasını gençleştirmek, çevreye yayılan karbon emisyonunu azaltmak ve trafik güvenliğini artırmak amacıyla geçmiş yıllarda uygulanan hurda araç teşviki, araç sahiplerinin gündemindeki yerini koruyor. Özellikle 20 yaş ve 25 yaş üzeri araç sahipleri tarafından merak edilen “Hurda yasası çıktı mı?”, “Hurdaya araç verip sıfır araçta ÖTV indirimi alınabiliyor mu?” sorularının yanıtları ve sürecin tüm detayları aşağıda özetlenmiştir.
Hurda Yasası Çıktı mı? Meclis’te Son Durum
Araç sahiplerinin en çok merak ettiği sorunun net yanıtı:
- Mevcut Durum (Yürürlüğe Girdi mi?): Hayır, yeni hurda teşvik yasası henüz Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmemiştir.
- Meclis ve Kanun Teklifi Süreci: TBMM’ye milletvekilleri tarafından 25 yaş ve üzeri araçların hurdaya ayrılarak yerli üretim sıfır araç alımında ÖTV’den muaf tutulmasına yönelik kanun teklifleri sunulmuştur. Ancak bu teklifler henüz komisyon ve Genel Kurul aşamalarını tamamlayıp yasalaşmamıştır.
- Sektörün Beklentisi: Otomotiv sektörü temsilcileri, Türkiye’deki araç parkının ortalama yaşının 14’ün üzerine çıkması sebebiyle hem yerli üretimi (TOGG ve Türkiye’de üretilen modeller) destekleyecek hem de eski araçları piyasadan çekecek kademeli bir teşvik paketinin hayata geçirilmesini talep etmektedir.
Hurda Teşviki Kanun Teklifinde Öne Çıkan Başlıklar Neler?
Meclis gündemine taşınan taslak ve tekliflerde öne çıkan maddeler şu şekildedir:
- Yaş Kriteri (25 Yaş ve Üzeri): Tekliflerde genellikle 1999–2000 model ve daha eski (25 yaşını doldurmuş) motorlu taşıtların geri dönüşüme kazandırılması hedeflenmektedir.
- Tek Seferlik ÖTV Muafiyeti: Hurdaya ayrılan aracın karşılığında, Türkiye’de üretilen (yerli menşeili) sıfır kilometre binek veya ticari araç alımında bir defaya mahsus ÖTV muafiyeti veya taban indirim uygulanması öngörülmektedir.
- Mülkiyet Süresi Şartı: Spekülatif alım-satımların önüne geçmek için hurdaya verilecek aracın en az 1 veya 2 yıldır aynı kişi adına tescilli olması şartı aranması planlanmaktadır.
- Vergi ve Borç Terkini: Hurdaya ayrılacak araçların geçmiş Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ve gecikme faizi borçlarının silinmesi teklif metinlerinde yer almaktadır.
Geçmiş Dönem ile Beklenen Düzenleme Karşılaştırması
| Kriter | Önceki Düzenleme (2018–2019) | Gündemdeki Yeni Teklif |
| Gereken Araç Yaşı | 16 Yaş ve Üzeri | 25 Yaş ve Üzeri |
| İndirim Modeli | Matraha Göre 10.000 – 15.000 TL Doğrudan İndirim | Yerli Araçlarda Tam / Kısmi ÖTV İstisnası |
| Yerlilik Şartı | İthal ve Yerli Araçlar Dahildi | Ağırlıklı Olarak Yerli Üretim Şartı |
| Borç Tasfiyesi | Kısmi MTV Yapılandırması | Geçmiş MTV ve Ceza Borçlarının Silinmesi |
Hurda Araç İşlemi Şu An Nasıl Yapılır? (Klasik Hurdaya Ayırma)
Yeni ÖTV teşviki henüz çıkmamış olsa da ekonomik ömrünü tamamlamış, çalışmayan veya kullanılmayan araçların vergi yükünden kurtulmak için standart hurdaya ayırma işlemi yürürlüktedir:
- ÖTA (Ömrünü Tamamlamış Araç) Merkezine Teslim: Araç, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı lisanslı ÖTA teslim noktasına götürülür ve “Araç Kayıttan Düşme ve Bertaraf Formu” alınır.
- Borç ve Haciz Kontrolü: Aracın üzerinde rehin, haciz veya ödenmemiş vergi borcu bulunmamalıdır.
- Noter Başvurusu: Plakalar, araç tescil belgesi ve bertaraf formu ile notere başvurularak “Hurdaya Ayrılmıştır” tescili yapılır.
- MTV Yükümlülüğünün Sona Ermesi: Araç sicilden düşüldüğü tarihten itibaren adına tahakkuk edecek MTV durdurulur.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Hurda araç yasası ne zaman çıkacak?
Hurda teşvikine ilişkin kanun teklifleri Meclis komisyonunda beklemektedir. Hükümet kanadından veya Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan kesinleşmiş bir takvim ya da resmi yürürlük tarihi açıklanmamıştır.
25 yaş üstü araçlara ÖTV’siz sıfır araba verilecek mi?
Kanun teklifinde 25 yaş üzeri aracını hurdaya verenlere yerli üretim sıfır araç alımında ÖTV muafiyeti önerilmektedir; ancak bu bir kanun teklifidir, yasalaşmadığı için şu an böyle bir hak bulunmamaktadır.
Hurdaya ayrılan araç tekrar trafiğe çıkabilir mi?
Hayır. Mevzuat gereğince resmi olarak “hurda” tescili yapılan araçlar şasi ve motor kayıtları kapatıldığı için hiçbir şart altında yeniden trafiğe tescil edilemez ve plaka alamaz.
Hurda indirimi ikinci el araç alımlarında geçerli olur mu?
Hayır. Hurda teşvikleri mevzuat gereği yalnızca sıfır kilometre araçların ilk iktisabında uygulanmak üzere kurgulanmaktadır; ikinci el piyasasını kapsamaz.
