ÖTV’siz Araç Yasası Çıktı mı? Yeni Düzenleme ve Tüm Şartlar
Sıfır kilometre otomobil alımında uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti, hem engelli bireyler hem de vergi istisnası bekleyen milyonlarca vatandaşın gündeminde en üst sıralarda yer alıyor. Kamuoyunda sıkça tartışılan “ÖTV’siz araç yasası çıktı mı?”, “Emekliye ÖTV muafiyeti geldi mi?” ve “Satış süresi 5 yıldan 10 yıla mı çıktı?” sorularının net yanıtları ve yürürlükteki mevzuat detayları bu rehberde toplanmıştır.
ÖTV’siz Araç Yasası Çıktı mı? Meclis’te Son Durum
Mevzuat ve Meclis gündemine ilişkin en çok merak edilen iki başlığın güncel durumu şu şekildedir:
1. Engelli Araç Alımında Kapsam Genişletildi (Yasalaştı)
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte ÖTV muafiyetinin kapsamı genişletildi.
- Yeni Hak: Daha önce yalnızca kendi aracını kullanabilen veya %90 üzeri engeli olanları kapsayan sistem, yüzde 40 ve üzeri ortopedik engeli bulunup sürücü belgesi alamayacak durumda olan bireyleri de içine alacak şekilde düzenlendi.
- 10 Yıl ve Yerlilik Şartı: Bu yeni istisna grubu için araç alım hakkı 10 yılda bir defaya mahsus olacak şekilde sınırlandırıldı ve belirli yerlilik/fiyat oranlarına tabi tutuldu.
2. Emeklilere veya Genel Vatandaşa ÖTV’siz Araç Çıktı mı? (Çıkmadı)
Sosyal medyada sıkça yer bulan “emekliye ÖTV’siz tek seferlik araç hakkı” veya “herkese ilk arabada ÖTV sıfırlandı” iddiaları yasalaşmamıştır. Emeklilere yönelik verilen münferit kanun teklifleri Meclis komisyonunda beklemede olup hükümetin bu yönde yürürlüğe koyduğu bir yasa bulunmamaktadır. Dolayısıyla şu an için ÖTV muafiyeti yalnızca sağlık kurulu raporu şartlarını taşıyan vatandaşlara uygulanmaktadır.
Kimler ÖTV’siz Araç Satın Alabilir?
| Hak Sahibi Grubu | Rapor Oranı | Sürücü Belgesi Şartı | Aracı Kimler Kullanabilir? |
| Ağır Engelli Bireyler | %90 ve Üzeri | Aranmaz | 1., 2. ve 3. derece yakınları veya noter onaylı sürücü |
| Ortopedik Engelliler (Sürücü) | Oran aranmaksızın / %90 altı | Engelli B Sınıfı (Kodlu) | Yalnızca hak sahibi (özel tertibatlı araç) |
| Ortopedik Engelli (Sürücü Olamayan) | %40 ve Üzeri | Ehliyet alamaz kararı olan | Aile bireyleri / Belirlenen refakatçiler |
ÖTV Muafiyetinde Temel Kriterler ve Limitler
ÖTV istisnasıyla araç satın alırken mevzuatın aradığı ana kurallar:
- Fiyat Üst Limiti: ÖTV ve KDV dahil satış bedeli, ilgili yıl için belirlenen yasal tavan fiyatı aşamaz. Bu tutarın üzerindeki otomobiller için aradaki fark ödense dahi ÖTV indirimi uygulanamaz.
- 5 Yıl ve 10 Yıl Kuralı: Klasik engelli muafiyetiyle alınan araçlar 5 yıl boyunca vergisiz satılamazken, yeni eklenen düzenlemelerde suistimalleri önlemek amacıyla 10 yıllık periyotlar ve yerli üretim kriterleri devreye alınmıştır. Süre dolmadan satış yapılırsa muaf olunan ÖTV tutarı tahsil edilir.
- Yalnızca Sıfır Kilometre: İstisna yalnızca Türkiye’de ilk defa tescil edilecek sıfır kilometre araçlarda geçerlidir; ikinci el taşıtlarda uygulanamaz.
Başvuru Süreci Nasıl İşler?
- Sağlık Raporu: Sağlık Bakanlığı onaylı yetkili hastanelerden e-Rapor formatında engelli sağlık kurulu raporu temin edilir.
- Bayi Seçimi: Fiyat limitini ve teknik kriterleri karşılayan araç modeli belirlenir.
- Vergi Dairesi Onayı: Bayi aracılığıyla rapor ve belgeler Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine iletilerek istisna uygunluğu onaylatılır.
- Tescil ve Teslim: Rapor sahibinin adına tescil işlemi tamamlanarak plaka ve ruhsat çıkarılır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
ÖTV muafiyet yasası Meclis’ten geçti mi?
Evet; ancak yalnızca engelli bireylerin hak kapsamını ve suistimalleri önleme şartlarını kapsayan düzenleme kabul edilmiştir. Emekliler veya genel kitle için ÖTV’nin kalktığına dair bir yasa çıkmamıştır.
Emeklilere ÖTV’siz araç hakkı geldi mi?
Hayır. TBMM’ye bu konuda sunulan kanun teklifleri yasalaşmamıştır. Emeklilerin ÖTV ödemeden araç alabilmesi için mevcut engellilik kriterlerini (en az %90 rapor veya ortopedik engel) taşıması gerekir.
ÖTV’siz araç kaç yıl sonra satılabilir?
Mevcut genel uygulamada ÖTV istisnasıyla alınan araçlar 5 yıl dolduktan sonra vergisiz satılabilir. Yeni kabul edilen bazı özel düzenlemelerde ise istisnadan faydalanma aralığı 10 yıl olarak belirlenmiştir. 5 (veya 10) yıl dolmadan yapılan satışlarda devlete ödenmemiş ÖTV tutarı geri ödenir.
ÖTV’siz aracı kimler sürebilir?
%90 ve üzeri raporla alınan araçları ruhsat sahibinin eşi, aynı şehirde yaşayan birinci, ikinci ve üçüncü derece kan ve sıhri hısımları ile noter sözleşmeli şoför kullanabilir. Sürücü adına özel tertibat yaptırılan araçları ise kural olarak yalnızca engelli bireyin kendisi kullanabilir.
